2008

nummer 9/10, december 2008/januari 2009
nummer 8, november 2008
nummer 7, oktober 2008
nummer 6, september 2008
nummer 5, juni 2008
nummer 4, mei 2008
nummer 3, april 2008
nummer 2, maart 2008
nummer 1, februari 2008

Inhoud themanummer december/januari: Samenwerking

Scholingsboulevard

Drie scholen in Enschede vormen sinds dit schooljaar samen De Scholingsboulevard, één school voor vmbo en mbo. Een enorme operatie waarbij drie culturen op elkaar moeten worden afgestemd. Het doel: vermindering van het aantal voortijdig schoolverlaters en kwalificatieverhoging. 

Internationaal

Door internationale samenwerking zie je de tekorten én het goede van het beroepsonderwijs in Nederland. Nederland heeft een uniek systeem van beroepsonderwijs. Globalisering vraagt om afstemming met opleidingen in andere landen. In de grensstreek Nederland/Duitsland wordt er hard aan gewerkt. 

Kennisdeling

In het mbo werken roc’s samen in verschillende verbanden. Het doel van de meeste samenwerkingsverbanden is kennisdeling. Profiel houdt het Platform Gehandicapten MBO, Duurzaam MBO en de Stichting Consortium Beroepsonderwijs tegen het licht. 

Kinderopvang

Het beroepsonderwijs wordt gekenmerkt door een nauwe band tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Het onderwijs moet dan ook inspelen op veranderingen op de arbeidsmarkt. In de kinderopvang is een schreeuwend tekort aan personeel. Het Haarlemse Nova College springt daar handig op in. 

En verder:            

• SVGB: kennis- en opleidingencentrum ineen
• ROC Flevoland doorspekt met ondernemerschap
• Op weg naar Mobiliteitscentrum
• José van den Berg: Focus op raakvlakken
• Netwerkschool
• Hoogleraren werken naar ‘evidence based’ onderwijs
• Cgo vormgegeven in het Vakwerk
• Rijn IJssel in Bangladesh
• Peereducation op MBO Greenport
• Nieuwbouw afgestemd op onderwijsvisie
• Flexcollege Nijmegen
• Zorg en horeca combineren

Inhoud themanummer november: Erkenning verworven competenties

Snelle groei

Erkenning van verworven competenties is in tien jaar tijd uit de grond gestampt met regelgeving en al. In 2011 kun je met een ervaringscertificaat overal in Nederland terecht. Er ligt een taak voor de roc's bij evc. Maar: "De roc's zitten klem in de regels van de onderwijsprovincie, waardoor het moeizaam is om evc-aanbieder te zijn."

Collectieve ambitie

'Leidinggeven aan professionals? Niet doen!' is de titel van het managementboek van het jaar 2008. Auteur Mathieu Weggeman is heel duidelijk: "Managers moeten oppassen dat ze het enthousiasme van de professionals niet verprutsen met het opleggen van regels en bureaucratische werkzaamheden."

Recreatie

Vrijwel alle kenniscentra zijn op een of andere manier met evc bezig. In een platform evc wisselen ze ervaringen uit. Kenwerk is de afgelopen tijd vooral bezig geweest met het ontwikkelen van een evc-procedure voor zwembadmedewerkers, vanuit de samenwerkingsovereenkomst 'Ruim baan voor recreatie'.

Op één lijn

De school als professionele organisatie is al lange tijd het droombeeld van velen. Een van de maatregelen die moet bijdragen aan een professionele school is Integraal Personeelsbeleid. Belangrijk is dat docent en manager op één lijn zitten.

En verder:            

• Werklozen via evc aan de slag
• Perry Academy
• Invoering cgo verloopt niet voorspoedig
• Burgerschapseducatie
• Evc bij ROC De Leijgraaf
• Het debat
• Open podium: praktijkleren
• Proeven van bekwaamheid bij Mode
• Tijd voor Taal
• Competentiedenken wint terrein

Inhoud themanummer oktober: Moderne vreemde talen

Talenbeleid

'Aantonen' is het nieuwe toverwoord, zeggen Toon van der Ven en Marianne Driessen van Cinop. Het Europees referentiekader is nu verankerd in kwalificatiedossiers. "Dat is een goed uitgangspunt om talenbeleid moderne vreemde talen te ontwikkelen."

Tweetalig

Steeds meer roc's bieden tweetalige opleidingen aan. Ze hopen zo in te spelen op de eisen van werkgevers en de vraag van studenten. Maar of deze opleidingen ook echt tot een betere positie van de leerlingen op de arbeidsmarkt leiden, is nog niet overal duidelijk.

Invoering cgo

In de discussie over zin en onzin van vernieuwingen in het onderwijs worden basisvorming, het studiehuis, het nieuwe leren en de invoering van competentiegericht onderwijs vaak op een hoop gegooid. Toch onderscheidt de invoering van cgo zich van de andere grote vernieuwingsprojecten.

Toenadering vmbo en mbo

Vmbo- en mbo-opleidingen werken steeds vaker nauw samen. Ze bieden geïntegreerde trajecten aan om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan. Sommige scholen krijgen zelfs extra geld van het ministerie van OCW om met een nieuwe opzet te experimenteren. Is dit het begin van een nieuw schooltype?

En verder:            

• Liever cgo dan klassikaal les
• Aanwezigheidsregistratie
• Begroting 2009
• Het debat
• Talenacademie Koning Willem I College
• Open podium: De nieuwe werknemer
• Internationale afstemming referentiekader

Inhoud themanummer september: NT2 in de knel

Carrièreswitch

Een docent Nederlands bij ROC Aventus in Deventer stapte vorig jaar over van de afdeling Educatie naar de mbo-sector Economie en Ondernemen. Een verandering waar ze met tevredenheid op terugkijkt. "Het is interessant om jongeren te steunen bij hun beroepsontwikkeling."    

Participatiebudget

De komst van het participatiebudget moet een aantal zaken vereenvoudigen. Toch signaleert David Post de nodige problemen. "Ontschotting van gelden lijkt positief, maar dan moeten ook de beleidsinhoudelijke schotten bij gemeenten verdwijnen. Dit gebeurt niet."

PPS

Twee studenten van Saxion Hogescholen te Enschede hebben onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van Publiek Private Samenwerking (PPS) bij roc's. uit het onderzoek blijkt dat roc's de kansen van PPS niet zien, terwijl het primaire en voortgezet onderwijs al wel PPS-constructies toepassen.

Instructeurs

Aan het eind van dit jaar moet het mbo zo'n 150 instructeurs tellen die opgeleid zijn via een duaal traject. Doel van deze actie is om meer praktijk in de klas te brengen. Of is het aannemenen van instructeurs een goedkopere manier om het lerarentekort op te lossen?

En verder:            

• Landelijk platform inburgering
• Beter in bve
• Cgo in Tweede Kamer
• Promotiecampagne mbo
• Het debat
• NT2-docent van het jaar
• Educatie verdwijnt geruisloos
• Open podium: Aan marktwerking ten prooi
• Beste Leerbedrijf: Rita Kuiper

Inhoud themanummer juni: Beoordelen in de beroepspraktijk

In bedrijf

Uit een onderzoek van Innovam blijkt dat proeven van bekwaamheid uitgevoerd in een bedrijf, de meest competentiegerichte manier is om de beroepspraktijk te beoordelen. "Het benadert de werkelijkheid en het is geïntegreerd." In een simulatie beoordelen, is efficiënter en goedkoper, maar niet authentiek genoeg.   

BOP-Academie

Een van de negen campussen van minister Rouvoet voor drop-outs van het voortgezet onderwijs en het mbo, staat in Deventer. De BOP-Academie biedt voortijdige schoolverlaters een 12-uursprogramma om hen terug te leiden naar school en werk. De BOP-Academie wil gaan samenwerken met ROC Aventus.

Kosten

Sinds de invoering van cgo passen ook scholen steeds vaker logistieke principes toe om het primaire proces te stroomlijnen. De unit Techniek van ROC Leiden benaderde een financieel probleem op een logistiek onderwijskundige manier. "Nu hebben we inzicht in de daadwerkelijke kosten van per deelnemer."

Examenprofiel

Een landelijke regiegroep buigt zich over examinering in de praktijk. Projectleider Henk van Leeuwen: "Het examenprofiel, de randvoorwaarden aan examinering, moet in ieder geval herkenbaar zijn voor het georganiseerde bedrijfsleven en uitvoerbaar voor de onderwijsinstelling."

En verder:            

• TEAMstages
• Proeven van bekwaamheid in mbo-ict
• Praktijkassessments bij opleiding Juridisch
• Samenwerking in Vakcolleges Techniek
• Ketenvorming en e-portfolio
• Standpunt: Wachtlijsten
• Werkprocessen en kerntaken centraal
• Sectorwerkstuk biedt aansluiting

Inhoud themanummer mei: Leeftijdsfasebewust Personeelsbeleid

Levensfasebeleid

Levensfasebeleid is een bepaalde manier van kijken naar het personeel en de organisatie. "Waar liggen risico's en kansen voor je werknemers? Dat moet je in beeld brengen en er gericht op inspelen",  aldus Bert Lokhorst van het Expertisecentrum Leeftijd.  

Samenwerken

De rol van het onderwijs op de arbeidsmarkt is cruciaal. Het is van belang dat roc's snel tot maatwerk komen. Dat is waar het bedrijfsleven om vraagt. Overheid, bedrijfsleven, beroepsonderwijs en kenniscentra werken met elkaar samen in het Regionaal Platform Arbeidsmarkt Rijn Gouwe. Met succes.

100% actie

De leerplichtconsulent van de gemeente Amsterdam heeft tegen de honderd huisbezoeken afgelgd bij spijbelaars. In de pilot '100% actie' werken ROC van Amsterdam, de Dienst Maatschappelijk Ontwikkeling en Bureau Jeugdzorg samen om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan.

Re-integreren

"Het is een vrij uniek project", vindt Ton Jacobs als hij het heeft over de re-integratietrajecten die ABM-Diensten organiseert. ABM-Diensten is een zelfstandige organisatie die leer- en werktrajecten Beveiliger 2 verzorgt, met vakkundig mensen uit de beveiligingssector en re-integratiebranche.

En verder:            

• Jonge docenten aantrekken en behouden
• Erkenning voor ondernemend onderwijs
• Meer vraag naar flexibele examinering
• Akkoord actieplan leerkracht
• Standpunt: Dijsselbloem-debat
• Lak aan leeftijd
• Open Podium: Duurzaamheid in mbo
• ROC Midden Nederland vitaal maken
• Van loopbaan naar levensloopperspectief

Inhoud themanummer april: Cgo in de praktijk

Simulaties

Praktijkleren gaat vaak aanzienlijk beter in een geconstrueerde beroepssituatie dan in de levensechte praktijk van bedrijven. "Wat in de beroepspraktijkvorming niet kan, kan in een praktijksimulatie wél", is de ervaring bij de School voor de Zorg van ROC Eindhoven.   

Inburgering

Halflege klaslokalen die vol hadden moeten zitten met inburgeraars; dat is het beeld op veel roc's  na  invoering van de Wet Inburgering op 1 januari 2007. Roc's maken de balans op. Moeten ze wel doorgaan met inburgeringscursussen?

JOB

Vorig jaar luidden studentenbelangenorganisaties de noodklok over het nieuwe leren. De JongerenOrganisatie Beroepsonderwijs ging langs bij roc's om klachten aan te horen. Studenten hebben minder te zeuren over competentiegericht onderwijs. "Maar de scholen zijn er nog niet."

Dossiers

Na vijf jaar constructieve arbeid, maar ook bloed, zweet en tranen, is er in het mbo een kwalificatiestructuur van de grond gekomen die standhoudt in allerlei stormen. "De kenniscentra hebben goed werk geleverd. Het dossier laat ruimte voor docenten om zelf het onderwijs in te richten."

En verder:            

• Hans van Nieuwkerk over stand van zaken cgo
• Standpunt: Leerlingbegeleiding
• Radius College investeert in eigen academie
• Competentiegericht onderwijs voor praktijkopleiders
• Open podium over integrale beroepsvorming
• Goede teamleider voorwaarde voor cgo
• Opzetten opleiding Sportmarketing

Inhoud themanummer maart: De nieuwe Docent

Eigen rol

Het Albeda college koppelde vorig jaar haar onderwijsvisie aan het HRM-beleid. Iedere medewerker die onderwijs geeft, vervult een aantal rollen. Ook binnen elk team heeft iedereen zijn eigen rol. "Door het rollensysteem kunnen docenten zich specialiseren in datgene waar ze goed in zijn. Dat werkt motiverend."

LeerKracht

Met het actieplan 'LeerKracht van Nederland' probeert het ministerie van OCW het tij van het dreigende lerarentekort te keren. De werkvloer is het er unaniem over eens dat het vak van leraar in veel opzichten aantrekkelijk is. "Maar er zijn ook kanttekeningen."

Sparren

Negen vrouwen, allemaal voormalig voorzitter of lid van een college van bestuur van een roc, hebben zich verenigd in het netwerk Argentae. Met hun ervaringen, expertise en 'wijsheid' willen ze een volgende generatie bestuurders van dienst zijn. "Wij zijn ervaren en vrije gesprekspartners."

2020

Een leven lang leren. Dat is de trend in 2020, voorspelt innovatiecentrum Hiteq. Roc's zijn er niet klaar voor en bij de meeste werkgevers zit een leven lang leren nog niet tussen de oren. "Als scholen nu al kijken naar de scenario's voor de arbeidsmarkt in 2020, kunnen ze daar tijdig hun onderwijsprogramma's op afstemmen."

En verder:            

• Een eigen marktkraam
• Standpunt: Leerwerkplicht
• Nieuwe media structureel inbouwen
• 850-urennorm moeilijk te realiseren
• Voortgang invoering cgo
• Project risicojongeren ROC Friese Poort
• Lectoren: meer onderzoek door het onderwijs
• Vernieuwend onderwijs meer sturen

Inhoud themanummer februari: Taalbeleid

Taalachterstand

"Het basis- en voortgezet onderwijs zouden veel harder moeten werken aan taalontwikkeling", zegt Karen Heij, directeur van Bureau ICE. "Mbo-scholen moeten de leerlingen nu naar een fors hoger taalniveau zien te krijgen. Dat is in veel gevallen niet te doen."   

Werkplaatsleren

Het Hout- en Meubileringscollege timmert aan de weg van de onderwijsvernieuwing. Werkplaatsleren staat centraal in het onderwijs van de vakschool. Het is een vorm van competentiegericht leren die de school zelf heeft ontwikkeld en die het beste past bij de leerlingen, de beroepen en de opleidingen.

Globalisering

Door de sterke groei van de opkomende economieën is de vraag naar goed onderwijs toegenomen, maar is er in het buitenland ook belangstelling ontstaan naar de manier waarop het onderwijs het best kan worden georganiseerd. Kennis en expertise in het mbo komen hierbij goed van pas.

Raamwerk Nederlands

Er is sinds twee maanden een Raamwerk Nederlands voor vmbo en mbo. Hiermee is er eindelijk een referentiekader waarmee de mate waarin een cursist in vmbo of mbo het Nederlands beheerst, kan worden aangegeven.

En verder:            

• Taalbeleid ROC Mondriaan
• Zorgwinkel
• Eline Raaphorst
• Open podium: Taak in AKA
• MKB-plan
• Standpunt: MKB-plan
• Berekenen kosten cgo
• Van lom-dom tot allround monteur
• Taalcompetenties in kwalificatiedossier