2006

  
  

 

 

Archief Profiel 2006

Nummer 9/10, december 2006/januari 2007

Thema-dubbelnummer: 72 pagina's over 10 jaar WEB

Bestuurscolleges over de toekomst van roc’s

Profiel legde een zestal Colleges van Bestuur van roc’s de vraag voor welke thema’s de komende jaren de diverse agenda’s zullen beheersen en waarom. Met daaraan gekoppeld de vraag in hoeverre de Wet Educatie en Beroepsonderwijs hen stimuleert dan wel belemmert in hun ambities. Belangrijkste conclusie: men is opmerkelijk eensgezind over de richting die het beroepsonderwijs op moet gaan.
 


Kansrijk zonder startkwalificatie

Voortijdig schoolverlaters zijn in de beeldvorming synoniem aan jongeren waarmee geen land te bezeilen is en die kansloos zijn op de arbeidsmarkt. Dat beeld behoeft dringend nuancering, want de doelgroep is anders samengesteld dan steeds wordt gedacht en de arbeidsmarktkansen zijn helemaal niet zo slecht. Een pleidooi voor een andere kijk op voortijdig schoolverlaten.

Oppassen voor marginalisering

De e van educatie is uit de naam van de brancheorganisatie van roc’s verdwenen. Maar (nog) niet uit de WEB. Wat heeft de volwasseneneducatie bijgedragen aan de huidige positie van roc’s? En kunnen bve-instellingen de ambities die de MBO Raad heeft geformuleerd in MBO: fundament onder economie en samenleving wel waarmaken zonder educatie?

Pontons tussen bewegende oevers

De doorstroom mbo-hbo leeft nog steeds vooral op papier. Van een structurele visie en landelijke aanpak is geen sprake. Deze harde conclusie trekken de onderzoekers van het Lica die onderzoek hebben gedaan naar de aansluiting tussen beide onderwijssystemen. De onderzoekers doen ook aanbevelingen om de boel vlot te trekken. 

Interviews met:

• Oud minister Jo Ritzen
• Hoogleraar Annemieke Roobeek
• Hoogleraar Jouke van Dijk
• Cultuurfilosoof Ad Verbrugge

En verder:

• Open podium
• Scholing van werkzoekenden in de lift
• Roc's moeten met eigen analyse komen 
• Doorleren of doorwerken en leren?
• “In 2030 komt de school naar je toe”
• Relatie beroepsonderwijs bedrijfsleven in historisch perspectief
• Kenniscentra de regio in
• Het blijft tobben met de buco's

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

   naar boven

Nummer 8, november 2006

Sociale zekerheid koppelen aan scholing

Talenten benutten, kansen bieden, doorstroommogelijkheden verbeteren, afstemming en samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, terugdringen van de schooluitval; de politieke partijen vinden het allemaal even belangrijk. Valt er 22 november eigenlijk nog wel wat te kiezen? Profiel legt de verkiezingsprogramma’s naast elkaar.

“Samenwerking sterk verbeteren”

Eind mei verscheen het rapport Werkend Horecaberoepsonderwijs van de hand van het Koksgilde, het Gastvrijheidsgilde en drie andere beroepsverenigingen in de horeca. In niet mis te verstane woorden geven zij aan wat er in hun ogen mis is met het huidige horecaberoepsonderwijs. Wat is hun kritiek en wat vindt het kenniscentrum LOB HTV ervan?

Uitgaan van persoonlijke kracht

“Een goede leraar moet aansluiten bij de persoonlijke kracht van het individu. Competentiegericht leren richt zich teveel op gedrag en te weinig op de kernkwaliteiten van de leerling.” Dat zegt lerarenopleider Fred Korthagen. Hij ontwikkelde de methodiek van multi-level learning als sleutel voor professionele ontwikkeling.

Info+katern: Onderwijsmiddelen

De markt voor educatieve uitgaven in het beroepsonderwijs verandert. Door de loopbaan van de leerling centraal te stellen, groeit bij de scholen de behoefte aan maatwerk in het lesmateriaal. Jaap van Loon, algemeen directeur van ThiemeMeulenhoff, geeft aan hoe de uitgeverij inspeelt op de nieuwe eisen.

En verder:

• Open podium
• Adviesgroep VMBO wil af van voorschrijvende overheid
• “Je bent totaal afhankelijk”
• Goud delven in de talentenmijn
• Toetssysteem Grafisch Lyceum Rotterdam
• Werken volgens de ‘Maggi-methode’

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven

Nummer 7, oktober 2006

Info+katern: Ict

Onderwijsinstellingen zouden er verstandig aan doen niet langer de neus op te trekken voor het fenomeen games. Vanwege de krachtige leereffecten, maar ook om aantrekkelijk te blijven voor de nieuwe, geheel in het digitale tijdperk opgegroeide generatie jongeren. Met die boodschap richt een select gezelschap van roc-bestuurders en ict-deskundigen zich tot het beroepsonderwijs.

 "Gedragsverandering is essentieel"

Alewijnse, een elektrotechnisch installatiebedrijf, is al 106 jaar een zelfstandig familiebedrijf. Met de vierde generatie maakt het bedrijf nu een belangrijke omslag van elektrotechnisch installatiewerk naar complete technische dienstverlening. Dat vraagt een grote investering in de competentieontwikkeling van de zittende medewerkers. Maar ook het beroepsonderwijs moet mee veranderen.

Een kwestie van vertrouwen

Partijen in de regio willen graag samenwerken om arbeidsmarktbeleid te voeren, maar de arbeidsmarktanalyses zijn nog te weinig betrouwbaar om grote stappen vooruit te zetten. Dat kan men concluderen uit een recente inventarisatie van de mate van samenwerking op het vlak van regionaal arbeidsmarktbeleid. Wat zijn de belangrijkste bevindingen?

Meningen verdeeld over onderzoek duaal leren

Eind juni verscheen het rapport Duaal leren als ideaal? van het Sociaal Cultureel Planbureau. Onderzoekster Ria Bronneman inventariseerde de opmars van leren en werken, van vmbo tot wo. Niet eerder verscheen een zo volledig beeld van alle combinatievormen, de beschikbaarheid van stageplaatsen en de kwaliteit van het leren in de beroepspraktijk.

En verder:

• Open podium
• ‘Nu snap ik wat bedoeld wordt met competenties’
• ‘Dus u komt hier voor een rollator?’
• Herplaatsing docenten educatie
• Onderwijs kan niet om games heen
• Nieuwe methode voor integraal herontwerp met ict

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven

Nummer 6, september 2006

"Onderwijsmarkt moet worden opengegooid"

De werkgeversorganisatie VNO-NCW wil de kwaliteit en doelmatigheid van het onderwijs verbeteren. Om te garanderen dat nieuwe ontwikkelingen in de beroepspraktijk sneller vertaald worden naar het onderwijs, pleit men voor een ‘meer open bestel’. Onderwijs moet plaatsvinden op de plek waar het het meest effectief is en dat kan ook op de werkplek zijn, vindt secretaris onderwijszaken Hans Koole.

Het roc als ‘Regiosseur’

Het thema ‘maatschappelijk vastgoed’ staat hoog op de agenda. Daarmee wordt bedoeld: vastgoed dat ten dienste staat van het realiseren van maatschappelijke, not-for-profit activiteiten. In een aantal artikelen besteedt Profiel aandacht aan dit verschijnsel. Hoe geven verschillende roc’s hun maatschappelijke rol vorm in huisvesting?

‘Controletoren’ moet worden afgebroken

Drie roc’s hebben het initiatief genomen om een revolutie te bewerkstelligen in het toezicht op wat zij doen. Het huidige stelsel van controle- en verantwoordingsmechanismen in de bve-sector staat structurele, duurzame onderwijsvernieuwing in de weg, vinden zij. Het onderzoek Innovatie, kwaliteit en toezicht van Olaf McDaniel ondersteunt hun poging om schoon schip te maken.

Info+katern: De toekomst van educatie

Trajecten waarin praktijkgericht beroepsonderwijs wordt gegeven, gecombineerd met extra aandacht voor taal, blijken succesvol te zijn. Bovendien blijken dergelijke trajecten vaak de enige mogelijkheid te zijn voor oudkomers, inburgeraars en taalzwakke uitvallers uit het mbo, om een (deel)kwalificatie te behalen. Er zijn echter de nodige knelpunten die het succes van deze geïntegreerde trajecten (GIT) in de weg staan.

En verder:

• Ruimte voor ondernemende ‘change agents’
• Ondernemen ingebed in opleiding
• Goed voorbeeld doet goed volgen
• Verwarring rond inburgeringsexamen houdt aan
• ‘Van stiefkindje tot volwaardig gezinslid’
• Kritische succesfactoren voor opkrikken taalniveau inburgeraar
• Kritiek op nieuwe wetgeving VO/VAVO

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven

Nummer 5, juni 2006

"Nederland is te risicomijdend"

Hij is op het moment overal in de picture: Ben Verwaayen, topman (CEO) van British Telecom. Reden is zijn voorzitterschap van de commissie die het nieuwe verkiezingsprogramma van de VVD schrijft. Minder bekend is dat hij ook deel uitmaakt van de Raad van Toezicht van ROC Zadkine. Verwaayen is een man die naar eigen zeggen met zijn ‘grote mond’ een relevante bijdrage wil leveren aan de maatschappelijke discussie en het politieke debat.

Van bouwen naar vormgeven publieke ruimte

Of je nu met architecten, projectontwikkelaars, CvB-leden van roc’s of wethouders spreekt, over één ding zijn ze het eens: ‘maatschappelijk vastgoed’ is here to stay. Daarmee wordt bedoeld: vastgoed dat ten dienste staat van het realiseren van maatschappelijke, not-for-profit activiteiten. In een aantal artikelen besteedt Profiel aandacht aan dit verschijnsel. In deze bijdrage de vraag wat maatschappelijk vastgoed inhoudt en wat roc’s er mee te maken hebben.

ROC van Twente ontwikkelt major-minor

Het ROC van Twente experimenteert als eerste bve-instelling met de major-minor formule. Anderhalf jaar geleden is men daarmee begonnen. Wat heeft men inmiddels ontwikkeld en welke ervaringen zijn tot nu toe met deze programmatische innovatie opgedaan?

Info+katern: Toetsen en beoordelen

Op een aantal roc’s verzamelen de deelnemers in een portfolio bewijzen van hun functioneren in kritische beroepssituaties tijdens de beroepspraktijkvorming. Aan het eind van de opleiding maken ze daaruit een selectie. Over de inhoud van deze bewijsstukken voeren de deelnemers een afsluitend, reflectief gesprek, als onderdeel van de diplomering. Hoe gaat dat in zijn werk?

En verder:

  • Open podium
  • Studenten begeleiden deelnemers
  • ‘Drop out is een zegen’
  • Vaststellen en verzilveren
  • Weg zoeken in onzekerheid

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven

Nummer 4, mei 2006

VVD-politica Laetitia Griffith ‘adopteert’ roc

In juni 2005 maakte het VVD Tweede Kamerlid Laetitia Griffith de overstap naar Amsterdam om daar Wethouder Financiën, Economische Zaken, Luchthaven, ICT, Inkoop en Deelnemingen te worden. Gedurende haar wethouderschap gaf zij blijk van betrokkenheid bij het onderwijs door een roc te ‘adopteren’ en een lans te breken voor het vmbo.

Het roc komt naar je toe!

Om doelgroepen te bereiken, moet je naar ze toe. Dat lijkt een open deur, maar voor een onderwijsinstelling is het niet vanzelfsprekend. Het Albeda College in Rotterdam heeft het initiatief genomen om midden tussen de allochtone ondernemers te gaan zitten met een scholingswinkel. Met als doel deze doelgroep te ondersteunen in het succesvol ondernemen. Het initiatief begint zijn vruchten af te werpen.

Flexibiliteit voorbeeld voor andere opleidingen

Bij het Johan Cruyff College (JCC) volgen jonge topsporters een onderwijstraject dat volledig is aangepast aan hun situatie. Zeer flexibele trajecten bieden hen de mogelijkheid te presteren in sport én in studie.

Info+katern: Loopbaandenken

In opdracht van Het Platform Beroepsonderwijs is een grootschalig onderzoek gedaan naar de succesfactoren in loopbaanoriëntatie en –begeleiding in het vmbo en mbo. Met als belangrijkste conclusie dat de loopbaan van de leerling wel beleden wordt, maar zelden onderwerp van gesprek is tussen leerling en docent. "Loopbaanbegeleiding begint met een dialoog."

En verder:

  • ‘Uitleggen en opleggen helpt niet’
  • Voorbeelden uit onderwijs gevraagd!
  • Heibel over kwaliteit mbo-examens
  • Onderzoek naar gewenste competenties docenten (v)mbo
  • Deelnemer komt vooral voor zichzelf op
  • Geen flexibiliteit zonder standaard
  • Als een vis in ’t water
  • Over leerloopbanen en loopbaanleren
  • Traject met Droste-effect

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven

Nummer 3, april 2006

Aanpakken. Nu!

Tien jaar geleden verscheen het rapport Het zal ons een zorg zijn. Een onderzoek naar de positie van risicojongeren in het roc. Het rapport leidde o.a. tot de oprichting van het Landelijk Werkverband Risicogroepen. Datzelfde werkverband heeft dezelfde onderzoekers gevraagd de positie van risicojongeren opnieuw te onderzoeken. Een herhaling van zetten?

"We moeten kampioensgedrag vertonen"

Colo, de vereniging van kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven, heeft vanaf 1 april een nieuwe directeur: Ben Rijgersberg. Hij houdt van stevigheid en consistentie. "Ik ben een krachtig leider, en tegelijkertijd een dienend mens. Je zult mij niet horen meehuilen met de wolven."

"Student heet nu junior expert"

In de Noordelijke provincies draait een nieuw onderwijsprogramma, Value in the Valley, waarin de begrippen Duurzaamheid en Innovatie centraal staan. Verschillende opleidingencentra uit de technische en de agrarische sector, op mbo- en hbo-niveau, hebben de handen ineen geslagen. En met succes, want de deelnemende studenten zijn razend enthousiast over deze nieuwe manier van leren.

Info+katern: Kennismanagement

Binnen afzienbare tijd gaan veel docenten in de bve-sector met pensioen. Dat betekent niet alleen een sterk groeiend tekort aan docenten in de sector, met het verdwijnen van oudere docenten verdwijnt ook veel kennis en know how. Maar ook veel jongere docenten verlaten het onderwijs. Reden om aan leeftijdsbewust personeelsbeleid te doen. De auteurs doen daartoe een aantal suggesties.

En verder:

  • ‘Niet goochelen met cijfers, maar samenwerken’
  • Medicijn tegen inspectie-stress'
  • Rugzakje voor leerlingen met handicap
  • Vaktrots in de Jaarbeurs
  • Opvoeden via internet
  • Van POP naar PUP

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven

Nummer 2, maart 2006

Info+katern: Leren in de praktijk

Praktijkleren staat hoog op de agenda. Wat is de aanleiding om er aandacht aan te besteden? Waarom is het de moeite waard? Wat zijn de kenmerken van praktijkleren? Hoe maak je van de werkomgeving een aantrekkelijke leeromgeving? En hoe organiseer je een zinvolle samenwerking tussen school en werkplek? Auteur Joseph Kessels geeft de antwoorden.

"Geef AKA een kans"

Eén van de overheidsmaatregelen om jongeren meer kansen te bieden op de arbeidsmarkt is het mogelijk maken van de brede assistent-opleiding Arbeidsmarktgekwalificeerd Assistent (AKA). Na een klein jaar exploreren en proberen zijn er voorzichtige conclusies te trekken. Het percentage gediplomeerden is nog klein, de beroepspraktijkvorming is nog verre van optimaal. Heeft AKA kans van slagen als onderwijsalternatief voor risicojongeren?

"Herontwerp heeft vaak onduidelijke doelen"

De lectoren verspreiden zich als een olievlek over het hbo. Inmiddels is de eerste lector ook al bij een roc gesignaleerd. Eén van de lectoren is Jan Streumer. Hij leidt aan de Hogeschool Rotterdam de kenniskring ‘Versterking Beroepsonderwijs’. In de anderhalf jaar dat hij werkzaam is probeert hij zoveel mogelijk praktijkgericht onderzoek te doen. ‘Je moet als onderzoeker ook zelf vuile handen maken.’

Scholingsboulevard verbindt vmbo en mbo

In Enschede zijn twee vmbo-scholen en het ROC van Twente een samenwerkingsverband aangegaan om de aansluiting tussen vmbo en mbo te verbeteren. De samenwerking heeft ook een fysieke component: de nieuwbouw die momenteel in volle gang is onder de overkoepelende naam Scholingsboulevard. Wat is zo speciaal aan deze samenwerking?

En verder:

  • Docenten moeten de deur uit
  • Ondernemer in onderwijs
  • Praktijkopleiders organiseren zich
  • Praktijkleren in kenniseconomie onontkoombaar
  • Doe didactiek in een leerfabriek
  • Van praktijkervaring naar praktijkleren

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven

Nummer 1, februari 2006

Info+katern: Taalbeleid

De grote aanwas van anderstaligen heeft het denken over taalbeleid een flinke impuls gegeven. Toch verloopt het invoeren van taalbeleid op scholen nog met horten en stoten. In januari 2005 is Folkert Kuiken benoemd tot bijzonder hoogleraar NT2 aan de Universiteit van Amsterdam. Hij zal onder meer onderzoek doen naar het effect van taalbeleid.

Een leven lang leren samenleven

Het thema van de derde Profiel/CINOP-lezing was dit jaar ‘Een leven lang leren tussen overvloed en onbehagen’. Arjo Klamer, professor Economie van kunst en cultuur aan de Erasmus Universiteit, ging in debat met Bernard Fransen, voorzitter van het college van bestuur van ROC Midden Nederland. En ook de zaal roerde zich danig.

"Toegankelijkheid mbo kan veel beter"

De Adviescommissie Onderwijs – Arbeidsmarkt (ACOA) heeft een aantal kwalificatieprofielen geanalyseerd aan de hand van drie ijkpunten: validiteit, effectiviteit en toegankelijkheid/transparantie. Op het laatste punt ‘rammelt er van alles’, vinden Ben Hövels en Niko Persoon. Zij zijn de opstellers van het rapport Alle hout is nog geen timmerhout.

‘De docent als doorstroomcoach’

De druk op het mbo om meer deelnemers te laten doorstromen naar het hbo lijkt steeds groter te worden. Om die optie aantrekkelijker te maken, zal de rol van de docenten in het laatste deel van een mbo-4 opleiding steeds crucialer worden. De doorstroom zou vorm kunnen krijgen in een wettelijk toegestaan ‘samenwerkingsinstituut mhbo’.

En verder:

  • Open podium
  • Spelenderwijs voorbereiden op stage
  • ‘Taalbeleid begint met goede taaltaken’
  • Vijf voor twaalf voor taalzwakke deelnemer
  • Taaltaken uit de digitale ladenkast
  • Opnieuw strijdplan tegen laaggeletterdheid

Ik wil graag een los nummer aanvragen!

naar boven